بودجه ۹۸؛ اقتصاد ایران و بایسته های آن از افزایش حقوق تا حذف یارانه اغنیا

درخواست حذف این مطلب
بودجه ۹۸؛ اقتصاد ایران و بایسته های آن از افزایش حقوق تا حذف یارانه اغنیا
لایحه بودجه سالانه که هرساله در این ایام توسط ت به مجلس شورای ی ارائه می شود، مانیفست دستگاه های اجرایی و از نمای بیرونی، ویترین رویکرد کشور به اوضاع اقتصادی به شمار می آید.
طبق آماری که اعلام شده، بناست که حقوق کارمندان برای سال آینده تا سقف ۲۰ درصد افزایش یابد درحالی که پیش ازاین بنا بود که این رقم روی مدار ۲۵ درصد تنظیم شود.. از طرفی، راه حل عبور از فشارهای سنگینی که بر گرده اقتصاد کشور و به تبع آن بر مردم تحمیل می شود، بیش از همه باید این باشد که بودجه ۹۸ بر اساس اقتصاد مقاومتی و مرّ قانون اساسی تنظیم شود. چند نکته در این خصوص قابل تامل به نظر می رسد.
اول اینکه انتظار می رود که قیمت بنزین و حامل های انرژی در لایحه بودجه سال آینده افزایش پیدا کند، ولی باید توجه داشت که اگر این اقدام مثل افزایش قیمت دلار بدون برنامه ریزی و آینده نگری انجام شود، دودش به چشم طبقه متوسط و ضعیف می رود. در کشورمان بیش از ۲۰ میلیون خودرو وجود دارد که یکی از دلایل آن قاچاق بنزین و ارزان بودن قیمت آن است. لذا باید تد ری برای افزایش وسایل حمل و نقل عمومی بین یم و با توسعه آن اجازه ندهیم که منابع کشور در بحبوحه تحریم های نفتی هدر برود. بله، در همه جای دنیا بنزین گران است، اما در عوض، ساز و کارهایی برای جبران این گرانی وجود دارد.
بنابراین، باید مسائل دیگری را هم در حاشیه آن در نظر گرفت؛ به این مفهوم که مقارن با افزایش قیمت بنزین، باید برای قشرهای فقیر جامعه نیز فکری شود و یارانه هدفمندی برای این امر در نظر گرفته شود که یک نمونه آن، ایجاد یک سامانه نظارتی دقیق برای ارائه بنزین ارزان به خودروهای مسافرکش است.
مشکلی که هرساله در بودجه تکرار می شود و گویی عزمی برای رفع آن وجود ندارد، همین است. گران شدن بنزین در عرف جامعه ما یعنی نشان دادن چراغ سبز به افزایش قیمت کالاهای اساسی و لذا هر قدر منابع عمومی افزایش یابد، به دلیل تورم زا بودن بودجه، فایده ای در سطح کلان برای اقتصاد نخواهد داشت.
نکته بعدی عبارت است از اینکه برخی تصور می کنند که همه در یک سطح درآمدی و معیشتی قرار دارند. به عنوان مثال می گویند اکثر مردم از طبقه متوسط هستند. اختلاف و تفاوت های درآمدی وقتی محاسبه نشوند، در نتیجه بودجه دقیقی نیز نوشته نمی شود و بغرنج تر اینکه برخی مسئولین خود را مقصر این شرایط نمی دانند.
یک مدیر برجسته که تخصصی در اقتصاد ندارد اخیراً مصاحبه کرده و گفته است که بیشتر مشکلات اقتصادی به دلیل تحریم هاست! اگر از اقتصاد چیزی نمی دانید، لااقل ت بمانید و چیزی نگویید. خیر این طور نیست! اکثر مصائب اقتصاد ما به خاطر ضعف مدیریت ها و سوء تدبیرهاست که یک قلم دانه درشت آن به بودجه نویسی منهای توجه به تولید و ایجاد ارزش افزوده بازمی گردد.
مسئولین باید خود را خدمتگزار، خادم و نوکر مردم بدانند. اینکه با این حجم عظیم از منابع زیر زمینی و نیروهای جوان، متخصص و آماده بکار اعلام شود که در شرایط تحریمی توانسته ایم ۲ میلیون بشکه نفت بفروشیم افتخار دارد؟! افتخار این است که در شرایط غیرتحریمی که محدودیتی برای فروش نفت وجود ندارد، تصمیم بگیریم که در چاه های نفت را ببندیم، صادرات غیرنفتی را افزایش دهیم و اقتصاد را از این طریق در برابر تکانه ها و لرزش های خارجی مقاوم کنیم. اگر این طور عمل شد، می توانیم در بزنگاه فشارهای اقتصادی تاب بیاوریم و به هر محدودیتی لبخند بزنیم. بنابراین، افزایش بودجه وقتی حائز ارزش است که از محل درآمدهای نفتی تامین نشود.
مسئله دیگر به بحث نقدینگی و عدم مدیریت آن بازمی گردد که در بودجه اثر مستقیم و بلا واسطه دارد. میزان نقدینگی در کشور ۱۷۰۰ هزار میلیارد تومان محاسبه شده که اگر این نقدینگی به درستی و بجا استفاده شود، طبیعتاً باید بعد از چند سال حتی یک نفر بیکار نیز در ایران نباشد، اما باید پرسید که از این نقدینگی چه استفاده ای می شود؟ خب، طبیعتاً این نقدینگی به سمت تولید نمی رود. متاسفانه این مبالغ صرف برج سازی، ید املاک، خودرو، سکه، طلا و احتکار کالا می شود زیرا هنوز بستر مناسبی برای هدایت این حجم عظیم از سرمایه ها به سمت تولید وجود ندارد. این اتفاق طبیعتاً ری بودجه به بار می آورد و اقتصاد را مختل می کند.

نکته پایانی هم به بحث تخصیص یارانه ها بازمی گردد. وقتی بناست یارانه پرداخت شود، باید دقیقاً مشخص شود که بناست این یارانه ها به چه انی تعلق گیرد و گام اول آن، شناسایی جوامع هدف است. ابتدا باید افراد متمول و د های ثروتمند را بشناسیم که این کار از جهت سخت افزاری و فنی مشکل نیست چون همه امکانات اطلاعاتی و قانونی برای این اقدام فراهم است. وقتی ثروتمند و فقیر یک مبلغ معین یارانه بگیرند، منابع کشور به هدر می رود و نقص فاحشی برای بودجه نویسی به شمار می آید. اما اگر با عینک واقع بینی بخواهیم به شرایط موجود نگاه کنیم، باید گفت که حتی با حذف ۲۰ یا ۳۰ میلیون نفر از دریافت یارانه هم اتفاقی نمی افتد! چراکه به طبقه ثروتمند، تسهیلات دیگری تعلق می گیرد.

و بالا ه اینکه راه حل معضلات اقتصاد کشور از رهگذر خام فروشی برای تامین بودجه کشور به دست نمی آید. ایران ی مشحون از نیروهای انقل و جوان است که می توانند صنایع کشور را متحول کنند. صنایع تبدیلی، تنها یکی از صدها راه حل برون رفت از شرایط فعلی و گذار از بحران ری بودجه است، چراکه اگر این اتفاق رخ دهد، هیچ ماده خامی از نفت و پتروشیمی گرفته تا مواد معدنی، به ثمن بخس به فروش نمی رود و در عوض، درآمد سرشاری که آینده اقتصاد کشور را از تحریم ها و تهدیدات حفظ می کند، به دست خواهد آمد.